Sfeervolle herdenking op Ereveld begraafplaats Gilzerbaan in Tilburg

Gelukkig was het droog tijdens de herdenking op 4 mei 2023 op het Ereveld aan de Gilzerbaan in Tilburg bij de graven van 76 gesneuvelde geallieerde militairen. Onder de vele belangstellenden waren onder meer ook aanwezig mevr. Fleur Gräper, burgemeester van Tilburg, vertegenwoordigers van het Defensie Helikoptercommando en een aantal genodigden van de politiek alsmede maatschappelijke organisaties. De herdenking startte met de opmars met de 5 vaandels en banieren. 

De Voorzitter van de Afdeling Midden-Brabant, Jan Schrijver heette alle aanwezigen van harte welkom. Hierna ging burgemeester Gräper op het feit dat herdenken niet alleen belangrijk is voor de mensen, die de oorlog hebben meegemaakt. Voor haar volledige spreektekst, zie hieronder.

Wapenbroeder Hans Kroes vertelde het verhaal van 4 Poolse korporaals, die als gevolg van een ongeluk bij een training door een Duitse mijn om het leven waren gekomen. Volledige spreektekst, zie hieronder.
Aalmoezenier Sietse Sinnema gaf in een inspirerende overweging over vrede en veiligheid:

Na de ‘Last Post’, gevolgd door 1 minuut stilte was er tijd voor de bloemlegging. Aanwezige kinderen maar ook veel deelnemers legden een roos bij de 756 graven.

Marij van Belkom vertolkte het lied “We’ll meet again” weer op een bijzonder sfeervolle wijze, die eenieder raakte.

In zijn slotwoord dankte dhr. Jan Schrijver alle genodigden en belangstellenden voor hun aanwezigheid. Ook bedankte hij alle organisaties en personen, die een bijdrage hebben geleverd om deze herdenking mogelijk te maken.

Na het Wilhelmus volgde de afmars van de vaandels en banieren met aansluitend een defilé langs de graven. Veel deelnemers maakten van de gelegenheid gebruik om na de herdenking onder het genot van een kopje koffie of thee nog even na te praten.

De organisatoren is bijzonder erkentelijk:

• de gemeente Tilburg voor haar steunverlening;

Naar de foto's van fam. Van Wijngaarden: >

Bijdrage burgemeester Gräper tijdens herdenking 4 mei 2026:

Beste aanwezigen,

Fijn dat u allen hier vandaag aanwezig bent, hier op het Ereveld van begraafplaats Gilzerbaan.
Hartelijk dank aan de Bond van Wapenbroeders, afdeling Midden-Brabant, dat u ook dit jaar weer deze herdenking organiseert.

De noodzaak om te herdenken is misschien vandaag de dag wel groter dan in de afgelopen decennia.
We leven in een zeer onrustige tijd.
Waar geopolitieke veranderingen niet alleen internationale verhoudingen opschudden, maar ook doorsijpelen in onze wijken en buurten.
Waar ongrijpbare veranderingen op het gebied van klimaat en de onderlinge verhoudingen leiden tot onrust en onzekerheid.

Dan is het soms fijn om anderen de schuld te geven van problemen die je niet kunt overzien.
En dan is het logisch om soms terug te verlangen naar het verleden. Naar een tijd dat de problemen overzichtelijk leken en de oplossingen simpel.

Maar als historicus weet ik dat het verleden zich nooit herhaald, maar dat we er wel van kunnen leren.
Dat we het verleden altijd rooskleuriger inkleuren dan dat die was, maar dat we de waarden uit het verleden wel kunnen koesteren.
Dat we dus niet terug kunnen, alleen vooruit.
Dat het dus vooral de vraag is hoe we vooruitgaan.
Hoe we onze toekomst willen vormgeven.

Herdenken gaat wat mij betreft hierover.
Over het leren van het verleden, zodat we de toekomst beter kunnen vormgeven.

Over een samenleving bouwen waar SAMEN de basis is.

Dat je daarvoor elkaar moet leren kennen – begrijpen dat niet alles makkelijk is.

We samen op zoek moeten naar oplossingen voor de problemen, ook die nu nog te groot lijken om op te lossen.

Dat dit vraagt om het eigen belang op zij te zetten, voor het gezamenlijk belang
Om over je eigen schaduw heen te stappen

Juist militairen begrijpen dit als geen ander.
Zij dienen het hoger belang.
Hun werk draait om veiligheid, stabiliteit en het beschermen van onze vrijheid. Hun werk is niet zonder gevaar.

De mannen die hier begraven liggen,
Zetten hun eigen belang opzij,
Stapten over hun eigen schaduw
En betaalden de hoogste prijs.

Ze stierven voor onze vrijheid.
Door hen op een dag als vandaag te herdenken, zorgen we ervoor dat zij niet vergeten worden.
Door vandaag bij hun verhaal stil te staan, krijgen we de kans om van het verleden te leren.

Enkele weken geleden waren zo’n 200 militairen van het 17-de Battlegroup in Tilburg aanwezig.

Tijdens een ceremonie in het Vrijheidspark ontvingen zij hun invasiekoord.
Dat koord is een zichtbaar teken van verbondenheid en herinnert aan het optreden van de Prinses Irene Brigade tijdens en na de invasie van Normandië.

De Battlegroup is geen vaste eenheid, maar een samengestelde gevechtsgroep, bestaande uit infanterie, genie, geneeskundige ondersteuning, logistiek en andere specialistische onderdelen. Het bijzondere van deze groep is dat zij snel inzetbaar is.

Binnen 48 tot 72 uur staan deze militairen gereed voor NAVO-taken, nationale verdediging en internationale missies. Dat betekent concreet, dat binnen 3 dagen Nederlandse mannen en vrouwen gereed kunnen staan om waar dan ook ter wereld te worden ingezet.

Om waar dan ook ter wereld uw en mijn vrijheid te verdedigen. Om waar dan ook ter wereld over hun eigen schaduw heen te stappen, voor het hoger belang en zelfs met gevaar voor eigen leven.

Deze mannen en vrouwen verdienen onze waardering en ons respect. Net zoals we vandaag ons eerbied en respect tonen aan 76 mannen, die stierven voor onze vrijheid.

In deze onrustige tijd wens ik ons veel wijsheid, maar ook geduld toe.
Dat ook wij in staat zijn om verder te kijken dan het eigen belang.

Om over onze eigen schaduw heen te stappen.
Om stap voor stap,
Met de blik naar voren,
Samen vooruit te komen.

Dank u wel.

Bijdrage Hans Kroes tijdens herdenking 4 mei 2026:

VERTEL HET VERHAAL, HERINNER HET VERHAAL, ZODAT ZIJ NIET VERGETEN WORDEN

Nadat operatie "D-Day" op 6 juni 1944 was geslaagd, verliep de opmars van de geallieerde troepen in volle gang. De bombardementen op Duitse doelen gingen gestaag door.

De nacht van 20 op 21 juli 1944 was een warme en heldere zomernacht.
Dit was ook één van de drukste nachten voor de Tilburgse Luchtbeschermingsdienst.

De geallieerden voerden deze nacht aanvallen uit op de synthetische olie-installaties in het Ruhrgebied. De 138 AVRO-Lancaster bommenwerpers, behorende tot de
No.3 Group Bomber Command hadden hun missies uitgevoerd en waren op de terugweg naar hun basis in Mildenhall (Suffolk).

Na middernacht werd door de Luchtbeschermingsdienst het sein luchtgevaar afgegeven. Hierbij werd er veel afweergeschut ingezet met veel schijnbaar succes.
In totaal werden er maar liefst 8 geallieerde vliegtuigen gesignaleerd, die in een half uurtje in diverse richtingen buiten Tilburg brandend neerstortten. Het zag ernaar uit dat alle vliegtuigen buiten de gemeentegrens van Tilburg waren terechtgekomen.

Een vliegtuig, dat was gelokaliseerd in Dongen, bleek later toch in Tilburg te zijn neergestort. Hierover kwam pas de volgende dag duidelijkheid.
Op 22 juli werd op de politiepost Noorderpark een voorwerp afgegeven, dat vermoedelijk van een vliegtuig afkomstig was. Het onderdeel was gevonden in de buurt van de Dongense Kanaaldijk. Vanuit Dongen kwam nog wat weer later de mededeling dat op Tilburgs gebied een aantal stoffelijke overschotten was gevonden van Engelse piloten.
 
De Duitsers moeten reeds lang op de hoogte zijn geweest, want de lijken waren inmiddels door hen vrijgegeven op de Voldijk. De Tilburgse politie ging wederom op onderzoek uit en troffen maar vier doden aan op Tilburgs grondgebied.

Nadat de doden waren geborgen, ontdekte men onder de wrakstukken nog twee doden. De Ortskommandant gaf opdracht om de slachtoffers hier te begraven op dit Ereveld, in vak B, rij 2, grafnrs. 53/57

Het betreft:

• Francis Donald Brandon, 22 jaar, Engeland.
• Reginald Ivon Lewis, 28 jaar, Engeland
  Op zijn grafsteen staat vermeld:
  "Beloved husband of Ivy Edith Lewis. God bless you till we meet again"
• Alan Leslie Smith, 21 jaar, Engeland
• Edward Albert O'Connor, 22 jaar, Engeland
• John Joseph Chigwidden, 33 jaar, Australië
  Op de grafsteen staat vermeld: 
  "His duty nobly done, always remembered."
• Frank Charles Montgomery, 21 jaar, Canada.
  Hij werd later herbegraven in Bergen op Zoom.

VERTEL HET VERHAAL, HERINNER HET VERHAAL, ZODAT ZIJ NIET VERGETEN WORDEN